Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрт шүүгдэгч “О” нь 2024 оны наймдугаар сарын 8-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ авто засварын газарт “М”-тэй маргалдаж улмаар цээжин хэсэгт нь отверкаар нэг удаа хатгаж амь насыг нь хохироосон буюу хүнийг алах гэмт хэрэгт холбогджээ. Энэ хэргийг хэрхэн шийдвэрлэсэн шүүхийн шийдвэрийг сонирхуулж байна.

Шүүгдэгч “О” нь: 1995 онд төрсөн, дээд боловсролтой, эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн инженер мэргэжилтэй, хувийн компанид ахлах инженерийн ажилтай, ам бүл 5, эхнэр, 3 хүүхдийн хамт амьдардаг. Урьд өмнө нь авсан ял шийтгэлгүй.

Тухайн хэргийн газар юу болсон талаар гэрчийн өгсөн мэдүүлэгт: Талийгаач М, шүүгдэгч О хоёр гарааш руу явах замдаа хоорондоо маргалдаад байсан. Тэр хоёрын хоорондоо ярьсан нууцыг нь өөр хүн мэдсэн юм шиг байна лээ. Ямар нууцыг хэн мэдсэнийг нь ойлгоогүй. Ийм байдалтай маргаж явсаар байгаад тэр хоёр гараашны гадаа ирсэн. Талийгаач “М” фодвалктой явж бөгөөд түүнийгээ шууд тайлж шидээд О-д хандан одоо “намайг цохь” гэх мэтээр хоорондоо хэрэлдсээр гарааш руу орсон.

Удалгүй “О” ах уйлаад - Чи ийм хүн байсан юм уу? гэхээр нь юу болов гэж бодоод гарааш руу орсон. Тэр хоёр хоорондоо юм ярьж зогсож байхдаа хоорондоо зууралдаад, түлхэлцэлдээд, нэг салаад байсан. Тэгснээ шүүгдэгч О ах цаасан хайрцаг дээр тавьсан багажууд дундаас баруун гартаа отверка, зүүн гартаа бал барихаар нь би отверка барьсан баруун гарыг нь барьж авсан боловч гараас мултраад талийгаач “М” рүү далайгаад дайрсан. Яг отверка биед нь зоосон эсэх нь надад харагдаагүй. Хүрэлцээд л салах шиг болсон чинь талийгаач зогсож байснаа гуйваад хажуу тийшээгээ хараад уначихсан гэжээ.

Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч буюу ээж нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт бичгээр гаргасан тайлбартаа:

-Миний хүү 1999 онд Улаанбаатар хотод манай 2 дахь хүү болж мэндэлсэн. Бусдын л адил цэцэрлэг, сургуулиар хүмүүжиж улмаар Үйлдвэрлэлтийн автоматжуулалт ангийг төгсөж дээд боловсрол эзэмшээд хувийн компанид инженерээр ажиллаж байсан. Миний хүүтэй “О” нь хамт ажилладаг, найз нөхдийн холбоотой манайхаар орж гардаг. Манай хүү ч тэднийхээр очдог. Заримдаа хүүхдийг нь цэцэрлэгээс авч өгсөн гэсээр орж ирдэг ийм л найз нөхдийн харилцаатай хоёр байсан.

Залуу улс архи дарс уугаад дарвиж яваад маргаж муудалцсан байна. Улмаар уур хилэнгээ барьж дийлээгүйгээс миний хүүгийн алтан амийг авч одов. Хүүгийн маань амь насыг хөнөөсөн энэ үйл явдал бид бүхэнд хүнд гарз, хүнд шарх үлдээлээ. Ид залуу 25 насандаа хүү минь энэ хорвоогоос зуурдаар явлаа. “О” зүгээр л хүүг минь цохиод унагачихгүй, амин бус газар нь хатгахгүй яав даа гэж үе үе их л бодогдох юм.

Би төрийн байгууллагад тогоочоор ажилладаг, нөхөр маань онцгой байдалд ажиллаж байгаад харваад одоо гэртээ группэд байдаг. Амьдрал ахуй минь сайнгүй л байна. Хэдийгээр бидэнд маш хэцүү байгаа ч би эх хүн учраас хүүгийн минь амийг хөнөөсөн ч найзалж нөхөрлөж, хамт ажиллаж байсан үеүдийг бодож адилхан хүү шиг минь байсан “О”-г энэ айхтар алдаанаас болж амьдрал нь бүрэн мөсөн сүйрэхийг хүсэхгүй байна. О-ын эхнэр өвчтэй, бага насны 2 хүүхэдтэй юм билээ.

Нэгэнт миний хүү хөрст шорооноос босоод ирэхгүйгээс хойш бид О-д хатуурхаж өс санах гэхээс илүүтэй түүний ар гэрийн амьдрал, эхнэр, хүүхдийг нь бодоод уужуу сэтгэлээр хандахыг хүссэн юмаа. Тиймээс хүүгийн маань найзад хатуу ял оноохгүй байхыг эрхэм шүүгчдээс хүсэж байна. Тэр айхтар газраас гарч ирээд энэ явдлаас сургамж авч, ирээдүйд зөв хүн болж, зөв замаар явж буян үйлдээсэй гэж хүсэж, итгэж байна. “О” гарч ирээд бидний амьдралд ч тус нэмэр болно гэж бодож, найдаж байна. Хүү минь тэнгэрт одсоноос хойш 21 дэх хоногт надад нэгэн зүүд зүүдлэгдсэн.

Миний зүүдэнд хүү минь ирээд “ээжээ О ахыг зүгээр орхичхооч дээ” гэж хэд хэдэн удаа маш тод, чанга хэлсэн. Түүнээс хойш миний бие муудаад хэд хоног эмнэлэгт хэвтээд гарсан. Энэ миний хүүгийн хүсэл байсан юм болов уу гэж бодож байгаа. Хүн хүнийхээ хүчинд сэтгэл зүрхээ бүлээсгэн бие биеийнхээ дэмд хар буруу санахгүй сайхан сэтгэлээр хандаж байх юм бол аяндаа хүн бурхны хэлээр сэтгэлээрээ ариун болж, бусдын сэтгэлийг даах ухаарлыг олж, аливаа зүйлийг зөв ухаарч зөв шийдэлд хүрснээр бүх юм сайхан болж, ажил үйлс ч бүтдэг гэж боддог.

Монгол хүний уужуу сайхан сэтгэлийн үүднээс би дээрх мөрүүдийг өөрийн гараар бичиж шүүхэд хүргүүлж байна. Шүүх хуралдаанд оролцон хүүгийнхээ тухай зүйлсийг сонсож сэтгэлээ өвтгөж, хүүгийнхээ найзыг яллуулахыг харж шаналахыг хүссэнгүй. Миний авсан өмгөөлөгч шүүх хуралдаанд биечлэн оролцох болно. Эрхэм шүүгчид та бүхэн намайг ойлгоно гэж найдаж байна. Одоо надад аавыгаа хөл дээр нь босгох гэсэн талийгаач хүүгийнхээ мөрөөдлийг биелүүлэх завгүй өдөр хоногууд биднийг хүлээж байна” гэжээ.

Хохирогч талын өмгөөлөгч: Найз нөхдийн харилцаатай байсан учраас шүүгдэгчид хөнгөн шийтгэл оногдуулж өгнө үү гэж хохирогчийн ээжийнх санал хүсэлтийг дэмжин оролцсон бол

Шүүгдэгчийн  өмгөөлөгч: Гэм буруу дээр маргахгүй, хохирол төлбөр төлсөн, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ хөнгөрүүл нөхцөл байдлыг харгалзан үзнэ үү гэсэн байна.  

Иргэдийн төлөөлөгч:  Шүүгдэгч “О”-г гэм буруутай гэж дүгнэсэн.

Улсын яллагч: Монгол улсын Үндсэн хуульд зааснаар Монгол улсад оршин суугаа хүн бүр амьд явах эрхтэй. Хохирогчийн өмгөөлөгч хөнгөн ял оногдуулж өгнө үү гэсэн байр суурьтай байна. Хүний амийг хохироохдоо зэвсгийн чанартай зүйл буюу отверка хэрэглэсэн гэдгийг хэлмээр байна. Амь насаа алдсан “М” нь  25 жил насалсан. Монгол улсын хүний дундаж наслалт 68 байгаа. Цаашид 43 жил амьдрах байсан. Шүүгдэгч “О”-г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцон, 12 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, оногдуулсан ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх саналтай байна гэжээ.

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлд Хүн алах гэмт хэрэг үйлдсэн бол 8 жилээс 15 жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэх санкцтай.

Шүүхээс:  “Хүнийг алах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцон шүүгдэгч “О”-г 6 жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсэн байна. Улсын яллагчийн 12 жилийн хорих ялын саналыг шүүх 6 жил болгон багасгажээ.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлд Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх гэж заасан байдаг.

Мөн ийнхүү ялыг хөнгөрүүлсэн нь шийдсэн нь ээжийнх нь гомдол саналгүй гэх хүсэлт нөлөөлсөн байх.

Шүүгдэгч “О” нь анхнаасаа гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрөн гэмшиж байгаагаа илэрхийлж, уучлалт гуйж, хохирогчийн ар гэрт гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохиролд 170 сая төгрөг, оршуулгын зардал болон сэтгэцэд учирсан хор уршигт 28 сая төгрөг төлснийг нь шүүх харгалзан үзжээ. Эцэст нь дүгнэн хэлэхэд хүнийг уучилна гэдэг асар их ухаан юм.

Эх сурвалж: www.shuukh.mn

YOUTUBE СУВАГ: https://www.youtube.com/watch?v=-4dKdQAtJKQ